Muốn đạt chuẩn khả năng CNTT phải biết ngừa bệnh tâm thần do máy tính

Bộ TT&TT vừa ban hành Thông tư quy định Chuẩn kỹ năng dùng vận dụng đối với cơ quan, tổ chức, cá nhân tham dự trực tiếp hoặc có hệ trọng đến hoạt động đánh giá kỹ năng dùng CNTT. Trong đó, để có thể đạt chuẩn kỹ năng dùng CNTT căn bản, các cá nhân phải đáp ứng rất nhiều yêu cầu tưởng dễ nhưng không mấy người thực hiện được đầy đủ. Đáng để ý là phải có hiểu biết về an toàn cần lao và bảo vệ môi trường trong sử dụng CNTT-TT. Trong đó, phải biết một số loại bệnh tật thường nhật liên quan đến việc dùng máy tính lâu dài như bệnh về mắt, xương khớp, tâm thần và cách phòng ngừa. Biết các lề luật an toàn khi sử dụng máy tính và các thiết bị kèm theo. Biết cách chọn phương án chiếu sáng (ví dụ: cường độ, hướng chiếu), chọn kiểu, kích tấc bàn ghế và sắp đặt vị trí bàn ghế, thiết bị thích hợp với bản thân. Biết cách chọn phong thái làm việc đúng, hiểu tác dụng của việc tập thể dục, giải lao, thư giãn khi làm việc lâu với máy tính. Hiểu công dụng của việc tái chế các bộ phận của máy tính, pin, hộp mực in khi không còn dùng. Biết cách thiết lập các lựa chọn tiện tặn năng lượng cho máy tính: tự động tắt màn hình, đặt máy tính ở chế độ ngủ, tự động tắt máy. Đối chiếu với Thông tư của Bộ TT&TT, phần lớn cán bộ, công chức viên chức trong các cơ quan Nhà nước giờ không đạt chuẩn kỹ năng sử dụng CNTT căn bản. Ảnh minh họa. Nguồn: Internet. Bên cạnh đó, phải hiểu các vấn đề an toàn thông tin căn bản khi làm việc với máy tính như biết cách kiểm soát truy nhập, bảo đảm an toàn cho dữ liệu, cụ thể, phải hiểu khái niệm và vai trò của tên người dùng (user name), mật khẩu (password) khi truy nhập mạng và Internet; biết cách sử dụng mật khẩu tốt (không san sẻ mật khẩu, thay đổi trực tính, chọn mật khẩu có độ dài hợp, xen lẫn giữa chữ cái và số); biết cách đề phòng khi giao thiệp trực tuyến, không để lộ hồ sơ cá nhân chủ nghĩa, hạn chế gửi thông tin cá nhân chủ nghĩa, cảnh giác với người lạ, cảnh giác với thư mạo; biết khái niệm và tác dụng của tường lửa (firewall); biết cách ngăn chặn đánh cắp dữ liệu bằng cách khóa máy tính, khóa phương tiện lưu trữ khi rời nơi làm việc; hiểu tầm quan yếu của việc sao lưu dữ liệu ngừa. Mặt khác, cá nhân muốn đạt chuẩn kỹ năng dùng CNTT căn bản cũng phải hiểu thuật ngữ bản quyền/quyền tác giả (copyright), biết cách nhận diện một phần mềm có bản quyền như mã (ID) sản phẩm, đăng ký sản phẩm, giấy phép (license) sử dụng phần mềm; hiểu thuật ngữ ”thỏa thuận giấy phép cho người dùng cuối” (end-user license agreement); phân biệt được phần mềm dùng chung (shareware), phần mềm miễn phí (freeware), phần mềm mã nguồn mở (open source software); biết một số quy định căn bản về luật pháp của Việt Nam liên quan đến quyền bảo vệ dữ liệu, bổn phận quản lý, bảo vệ dữ liệu ở Việt Nam. Đối chiếu với hàng loạt tiêu chí mà Thông tư của Bộ TT&TT đề ra, phần nhiều các cán bộ, công chức viên chức trong các cơ quan quốc gia hiện không đạt chuẩn kỹ năng sử dụng CNTT căn bản. Theo Thông tư của Bộ TT&TT, chuẩn kỹ năng dùng CNTT cơ bản gồm 6 mô đun: Hiểu biết về CNTT cơ bản, dùng máy tính căn bản, Xử lý văn bản căn bản, sử dụng bảng tính cơ bản, dùng trình chiếu căn bản, sử dụng Internet cơ bản. Còn chuẩn kỹ năng dùng CNTT nâng cao gồm 9 mô đun: Xử lý văn bản nâng cao, dùng bảng tính nâng cao, sử dụng trình chiếu nâng cao, sử dụng hệ quản trị cơ sở dữ liệu, Thiết kế đồ họa hai chiều, Biên tập ảnh, Biên tập trang thông báo điện tử, An toàn, bảo mật thông báo, dùng phần mềm kế hoạch dự án. Cá nhân đạt chuẩn kỹ năng dùng CNTT cơ bản phải đáp ứng yêu cầu của tất thảy 6 mô đun nêu trên. Còn cá nhân đạt chuẩn kỹ năng dùng CNTT nâng cao phải đạt Chuẩn kỹ năng sử dụng CNTT căn bản, đồng thời đáp ứng yêu cầu của tối thiểu 3 mô đun trong số 9 mô đun quy định.